Po co jest pendrive na maturze z informatyki?
W praktyce pendrive to zwykła pamięć USB, ale na egzaminie pełni jedną, konkretną funkcję: trzyma drugą kopię folderu PESEL - tę, która przetrwa, gdy komputer odmówi posłuszeństwa. Kopia na pulpicie i kopia na pendrivie są od siebie niezależne, więc awaria jednego nośnika nie zabiera Ci całej pracy.
To nie dobra rada od nauczyciela - to wymóg zapisany w procedurach CKE. Informatory jednoznacznie określają, że zdający ma obowiązek zapisywać efekty pracy nie rzadziej niż co 10 minut w folderze PESEL na pulpicie oraz na pendrivie.
[…] Obowiązkiem zdającego jest zapisywanie efektów swojej pracy nie rzadziej niż co 10 minut w katalogu (folderze) o nazwie zgodnej z jego numerem PESEL (a w przypadku braku numeru PESEL - serią i numerem paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość), znajdującym się na pulpicie, oraz na pendrivie, aby w przypadku awarii sprzętu możliwe było kontynuowanie pracy na innym stanowisku.
Folder PESEL - co w nim trzymasz i jak nazywasz pliki - opisujemy szerzej w artykule Jak poprawnie oddawać zadania na maturze z informatyki. Tu skupiamy się wyłącznie na roli pendrive'a jako kopii bezpieczeństwa.
Kto zapewnia pendrive - czy przynosisz własny?
Nie przynosisz własnego pendrive'a. Szkoła zapewnia każdemu zdającemu jedną pamięć USB. Otrzymujesz ją w pracowni od administratora pracowni informatycznej - to element wyposażenia stanowiska, przygotowany dla Ciebie na czas egzaminu.
Szkoła powinna zapewnić dla każdego zdającego pamięć USB (pendrive) do tymczasowego zapisu plików przez zdającego.
Dlaczego własny nośnik jest niedozwolony? Stanowisko egzaminacyjne jest autonomiczne - bez dostępu do sieci, bez zasobów spoza komputera i bez możliwości korzystania z cudzych nośników. To zasada samodzielności egzaminu: pracujesz tylko na sprzęcie i materiałach przygotowanych przez szkołę.
[…] Zdający pracuje przy autonomicznym stanowisku komputerowym i może korzystać wyłącznie z programów oraz danych zapisanych na dysku twardym i na innych nośnikach stanowiących wyposażenie stanowiska lub otrzymanych z arkuszem egzaminacyjnym. […] Niedozwolony jest bezpośredni dostęp do sieci lokalnej oraz zasobów internetu.
Pendrive, nośnik DANE i płyta WYNIKI - nie pomyl ich
Na egzaminie z informatyki masz do czynienia z trzema różnymi nośnikami. Każdy pełni inną rolę - pomylenie ich to jeden z najczęstszych błędów na starcie.
| Nośnik | Kiedy go dostajesz | Co na nim robisz | Dokąd trafia |
|---|---|---|---|
| Nośnik „DANE” | Na początku egzaminu, z arkuszem | Tylko odczyt - pliki wejściowe do zadań. Nic nie zapisujesz. | Zostaje w pracowni |
| Pendrive (pamięć USB) | Przed egzaminem od administratora | Bieżąca kopia folderu PESEL - zapis co 10 minut | Operator kopiuje z niego pliki po egzaminie |
| Płyta CD-R „WYNIKI” | Na końcu - operator nagrywa w Twojej obecności | Nic nie zapisujesz sam - operator nagrywa Twój folder PESEL | Trafia do oceny (egzaminatorzy) |
[…] Każdy zdający otrzymuje arkusz egzaminacyjny i nośnik podpisany DANE zawierający pliki do zadań tego arkusza egzaminacyjnego […]
Krótko: pendrive ≠ DANE ≠ CD-R. Pendrive jest „w trakcie”, płyta WYNIKI jest „na końcu”.
Jak zapisywać pracę na pendrivie?
Zasada jest prosta: folder PESEL na pulpicie i ten sam folder na pendrivie. Jedno bez drugiego nie chroni Cię w pełni - dysk może paść bez awarii całego komputera, a przy zmianie stanowiska liczy się właśnie pendrive.
Uwaga na odwrotne myślenie: miejscem podstawowym jest komputer (folder PESEL na pulpicie), a pendrive jest zapasowy - nie na odwrót. Łatwo wpaść w pułapkę: „będę zapisywał tylko na pendrivie, a jeśli komputer padnie, przesiądę się na zapasowy”. Problem w tym, że zawieść może też sam pendrive - a wtedy nie masz dokąd uciec.
Awaria pendrive'a brzmi abstrakcyjnie, dopóki jej nie zobaczysz. Wyobraź sobie typową pracownię: jednostka stoi na podłodze, a pendrive wystaje z gniazda USB z przodu obudowy. Obracasz się na krześle, kolanem zahaczasz o nośnik i wyrywasz go z gniazda - pendrive przestaje działać. Jeśli Twoja jedyna aktualna kopia była właśnie na nim, procedura Ci nie pomoże - bo zakłada zapis w dwóch miejscach naraz. Dlatego nie ufaj w stu procentach samemu pendrive'owi: to kopia w folderze PESEL na dysku jest tą, którą operator ostatecznie kopiuje i nagrywa na płytę, a pendrive ją tylko zabezpiecza.
- Rytm: nie rzadziej niż co 10 minut - to minimum z procedury CKE, nie sugestia. Zerknij na zegar w sali i po każdym zerknięciu sprawdź, czy zapisałeś.
- Kotwica nawyku: skończony podpunkt → kopiuję cały folder PESEL na pendrive. Traktuj to jak save point w grze - awaria cofa Cię tylko do ostatniego zapisu, nie do początku egzaminu.
- Kopiuj cały folder, nie pojedyncze pliki - łatwiej i nic nie przeoczysz.
- Ta sama nazwa = PESEL także na pendrivie. Pliki źródłowe zapisujesz w wersji nieskompilowanej (.py, .cpp), z nazwami dokładnie jak w arkuszu. Dozwolone rozszerzenia i języki znajdziesz w artykule W jakich językach programowania można pisać maturę z informatyki.
- Przed końcem czasu zapisz ostateczną wersję plików w folderze PESEL i skopiuj ją na pendrive.
[…] Przed upływem czasu przeznaczonego na egzamin zdający ma obowiązek zapisać w katalogu (folderze) o nazwie zgodnej z jego numerem PESEL (a w przypadku braku numeru PESEL - serią i numerem paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość) ostateczną wersję plików przeznaczonych do oceny, w tym pliki z komputerową realizacją rozwiązań utworzone przez zdającego w programach użytkowych bądź języku programowania.
Złota zasada: pendrive to nie „dodatek na koniec”, tylko bieżąca kopia robiona przez cały egzamin. Odpowiedzialność za regularny zapis leży po stronie zdającego - informatory CKE ten wymóg określają wprost.
Awaria komputera - Twoja polisa ubezpieczeniowa
Pendrive ma sens właśnie wtedy, gdy coś pójdzie nie tak. Pełną procedurę awarii - sprawdzenie dzień przed egzaminem, załącznik 19a, zgłoszenie i komputery zapasowe - opisujemy w artykule Awaria komputera na maturze z informatyki. Poniżej skrót krok po kroku:
- Zgłoś awarię natychmiast zespołowi nadzorującemu - nie czekaj, aż komputer sam się „naprawi”.
- Operator pracowni próbuje usunąć usterkę. Jeśli w ciągu 5 minut się nie uda, przechodzisz na stanowisko zapasowe.
- Na zapasowym komputerze (z takim samym oprogramowaniem) wczytujesz z pendrive'a ostatnią zapisaną wersję plików i pracujesz dalej.
- Dostajesz tyle dodatkowego czasu, ile trwała przerwa od zgłoszenia do ponownego podjęcia pracy.
W przypadku awarii komputera zdający natychmiast informuje o tym zespół nadzorujący. Jeśli próba usunięcia awarii nie powiedzie się w ciągu 5 minut, zdający jest kierowany do zapasowego stanowiska komputerowego w sali egzaminacyjnej (wyposażonego w takie samo oprogramowanie). W sytuacji opisanej wyżej zdający otrzymuje tyle dodatkowego czasu, ile trwała przerwa w pracy (czas od zgłoszenia awarii do momentu ponownego podjęcia pracy).
Scenariusz z liczbami: komputer zawiesza się w 150. minucie egzaminu. Jeśli ostatni zapis na pendrivie był 3 minuty temu, tracisz maksymalnie 3 minuty pracy. Gdybyś zapisywał tylko na dysku, a trzeba było zmienić stanowisko - straty mogłyby być znacznie większe. Pendrive zamienia katastrofę w krótką przerwę.
Nie jesteś zdany na łaskę losu: na każdych pięciu zdających przypada przynajmniej jeden komputer zapasowy z takim samym oprogramowaniem. Ale zapamiętaj jedno: bez aktualnej kopii na pendrivie nawet najlepiej przygotowane stanowisko zapasowe nie odzyska za Ciebie pracy.
Więcej o czasie trwania egzaminu i dodatkowych minutach po awarii przeczytasz w artykule Ile trwa matura z informatyki.
Co dzieje się z pendrive po egzaminie?
Po zakończeniu czasu przeznaczonego na maturę operator pracowni informatycznej zbiera pendrive'y. Kopiuje z nich (lub z folderów na stanowiskach) katalogi PESEL na komputer operacyjny, a następnie nagrywa płytę CD-R z napisem WYNIKI. Dlatego ostateczna, kompletna wersja plików musi być zapisana na pendrive - to ostatnie ogniwo, zanim praca trafi na nośnik wysyłany do oceny.
[…] [Operator pracowni informatycznej], używając zewnętrznego nośnika (np. pendrive'a), kopiuje do komputera operacyjnego wszystkie katalogi (foldery) o nazwach będących numerami PESEL (a w przypadku braku numeru PESEL - serią i numerem paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość) zdających wraz z ich zawartością z poszczególnych stanowisk egzaminacyjnych.
Na koniec i tak podpisujesz załącznik 19b - oświadczenie o poprawności nagrania plików. Operator pracowni informatycznej w Twojej obecności sprawdza, czy Twój folder trafił na CD-R, a Ty masz obowiązek się o tym upewnić, zanim złożysz podpis. Szczegóły tej procedury opisujemy w artykule o oddawaniu zadań. Pendrive'a do domu nie zabierasz - zostaje w pracowni.
Najczęstsze błędy z pendrive'em - czego unikać
- Zapisywanie dopiero na koniec egzaminu - zamiast co kilka-kilkanaście minut. Przy awarii w 180. minucie tracisz całą godzinę pracy.
- Zapis tylko na dysku (folder PESEL), z pominięciem pendrive'a - przy zmianie stanowiska ta kopia zostaje na niedziałającym komputerze.
- Zła nazwa folderu na pendrivie - musi być PESEL, tak samo jak na pulpicie. Inna nazwa = folder, którego operator może nie skopiować.
- Próba użycia własnego pendrive'a albo wynoszenia nośnika po egzaminie - oba są niedozwolone.
- Zapis pliku wykonywalnego (.exe) zamiast źródłowego (.py, .cpp) - egzaminator ocenia kod, nie skompilowany program.
- Panika przy awarii zamiast natychmiastowego zgłoszenia zespołowi nadzorującemu - im szybciej zgłosisz, tym szybciej dostaniesz zapasowe stanowisko i dodatkowy czas.
Złote zasady
Jedna rzecz do zapamiętania: pendrive to Twoja polisa na wypadek awarii.
- Zapisuj równolegle: folder PESEL na pulpicie i na pendrivie, nie rzadziej niż co 10 minut.
- Pendrive zapewnia szkoła - nie przynosisz własnego.
- Przy awarii: zgłoś od razu, przejdź na stanowisko zapasowe, wczytaj pracę z pendrive'a - dostajesz dodatkowy czas.
- Regularny zapis = awaria Cię nie kosztuje punktów ani godzin pracy.
Przed egzaminem warto też przejrzeć jak wypełnić pierwszą stronę arkusza i zapoznać się z analizą matury z informatyki 2025 - wtedy wiesz, ile plików będziesz kopiował na pendrive w ciągu tych 210 minut.
