- Mateusz Oracz
- 27 kwietnia 2026
Dnia 20 sierpnia 2025 r. Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała komunikat o materiałach i przyborach pomocniczych dla egzaminów maturalnych w 2026 roku. W sekcji dotyczącej informatyki znajduje się hasło „kalkulator prosty" – co u wielu uczniów wywołało sygnał, że tego typu pomoc będzie można wnieść także na maturę z informatyki, podobnie jak ma to miejsce na maturze z matematyki.
Tego typu pytania regularnie pojawiają się w naszej społeczności. Skoro w komunikacie znajduje się hasło „kalkulator prosty", to czy aby na pewno wszystkie osoby mogą używać takiego kalkulatora na maturze z informatyki?
Dlatego zwróciliśmy się oficjalnym pismem do Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, żeby otrzymać jednoznaczną odpowiedź. W tym artykule zebrałem wszystko, co warto wiedzieć na ten temat – razem z fragmentami odpowiedzi otrzymanej z Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
Skąd biorą się wątpliwości – tabela w komunikacie o materiałach i przyborach pomocniczych
Zacznijmy od źródła nieporozumienia. W komunikacie CKE z 20 sierpnia 2025 r., w wykazie przyborów dla egzaminu z informatyki, faktycznie znajduje się pozycja „kalkulator prosty":
Niejednego ucznia ta tabela potrafi zmylić. Bo na pierwszy rzut oka – jest informatyka, jest kalkulator, jest „obowiązkowo". Wniosek prosty: kalkulator prosty będzie potrzebny.
Tylko że ta pozycja w komunikacie dotyczy egzaminu maturalnego z informatyki w Formule 2015, a nie w Formule 2023, do której podchodzi większość tegorocznych maturzystów.
W Formule 2015 egzamin z informatyki jest podzielony na dwie części – pierwsza (Arkusz 1) jest częścią teoretyczną, realizowaną bez dostępu do komputera, na której rozwiązuje się zadania na kartce. Stąd kalkulator prosty jest tam pomocą wymaganą – bo bez komputera trzeba mieć czym wykonać podstawowe obliczenia.
W Formule 2023 wygląda to zupełnie inaczej. Cały egzamin odbywa się przy stanowisku komputerowym i nie ma części teoretycznej rozwiązywanej bez dostępu do komputera. Zatem przyniesienie kalkulatora prostego na maturę z informatyki w Formule 2023 jest niedozwolone. Komunikat CKE nie wymienia żadnych pomocy dla egzaminu z informatyki w Formule 2023 – dlatego cokolwiek, czego nie ma w tym wykazie egzaminacyjnych przyborów, do sali nie wniesiesz.
Skoro nie kalkulator prosty, to może wbudowany w Windows?
Tu zaczyna się drugie pytanie, które zadaje sobie naprawdę wiele osób. Skoro przez całą maturę z informatyki w Formule 2023 mamy dostęp do komputera ze środowiskiem Windows, to czy można korzystać z kalkulatora wbudowanego w ten system?
Kalkulator systemowy w Windowsie to nie jest kalkulator prosty. Po przełączeniu na widok Programisty otrzymujesz narzędzie, które pozwala wykonywać obliczenia w czterech systemach liczbowych:
- dziesiętnym (decymalnym),
- dwójkowym (binarnym),
- ósemkowym (oktalnym),
- szesnastkowym (heksadecymalnym).
Dlaczego to ma znaczenie dla matury z informatyki? Bo praktycznie każdy arkusz maturalny zawiera zadanie dotyczące właśnie systemów liczbowych. Zwykle za jeden albo dwa punkty. Przy użyciu kalkulatora stają się one niemal darmowe.
Zadanie 5. Arkusz maturalny, maj 2025, formuła 2023. (Pełne rozwiązanie tego zadania omawiamy w naszym artykule blogowym o całym arkuszu maturalnym 2025 z informatyki .)
Co więcej, patrząc na zadanie 5 z matury z informatyki w 2025 roku, widzimy zupełnie nowy typ zadania. Zamiast klasycznego dodawania, odejmowania, mnożenia czy dzielenia dwóch liczb w różnych systemach, jak to bywało na wcześniejszych maturach, teraz mamy zadanie wymagające wstawienia w odpowiednie miejsca tych cyfr, które gwarantują poprawność obliczeń. W samym dodawaniu w słupku znajdują się luki – brakujące cyfry zarówno w sumowanych liczbach, jak i w wyniku.
I do tego typu zadania bardzo prosto użyć kalkulatora w trybie programisty. Z jednym zastrzeżeniem – musisz oczywiście rozumieć, jak działają systemy liczbowe, bo sam kalkulator nie wytłumaczy Ci, jak działają choćby przeniesienia między pozycjami. Ale jeśli rozumiesz mechanikę zadania, kalkulator staje się świetnym narzędziem do weryfikacji wstawianych cyfr.
Zatem to zadanie, mimo że nowe w formie, w dalszym ciągu sprowadza się do użycia kalkulatora systemowego, żeby je rozwiązać. Stało się przez to bardzo proste – nawet nie musisz wykonywać obliczeń samodzielnie.
Stąd nasze pytanie do Centralnej Komisji Egzaminacyjnej – czy korzystanie z takiego narzędzia jest w ogóle dozwolone podczas egzaminu?
Pytanie do Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i otrzymana odpowiedź
Skierowałem do Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oficjalne pismo z prośbą o jednoznaczne stanowisko. Odpowiedź z CKE wyjaśnia sprawę w kilku zdaniach:
„Nie jest zabronione korzystanie z kalkulatora systemowego dostępnego w danym systemie operacyjnym (np. żeby sprawdzić sobie jakieś obliczenie). Użycie tego kalkulatora natomiast nie może być uznane za »realizację komputerową« w zadaniach praktycznych – tu uznawane są tylko środowiska i programy wymienione w komunikacie o egzaminie z informatyki.
W procedurach na rok 2026 kalkulator prosty jest pomocą wymaganą na egzaminie w formule 2015 ze względu na to, że część teoretyczna (Arkusz 1) jest częścią realizowaną bez dostępu do komputera i polega na rozwiązaniu zadań jedynie w arkuszu.
W komunikacie o materiałach i przyborach pomocniczych w roku 2026 nie są wymienione żadne pomoce dla egzaminu z informatyki w formule 2023."
Czyli – CKE potwierdza, że kalkulator wbudowany w system operacyjny jest dozwolony do podstawowych operacji typu sprawdzenie obliczenia. Z istotnym zastrzeżeniem: nie może być uznany za realizację komputerową w zadaniach praktycznych. To oznacza, że jeśli treść zadania wymaga rozwiązania przy użyciu konkretnego programu (arkusza kalkulacyjnego, bazy danych, języka programowania), to wykonanie tego w kalkulatorze systemowym nie zaliczy zadania – co zresztą jest dosyć oczywiste, bo ani w kalkulatorze nie napiszemy kodu, ani nie wczytamy danych tekstowych do arkusza kalkulacyjnego, ani nie wczytamy danych z pliku tekstowego do bazy danych. Kalkulator służy do pomocniczego sprawdzenia – nie do odpowiadania na pytania.
Praktyczne wnioski
Co to wszystko oznacza dla Ciebie jako maturzysty / maturzystki?
Po pierwsze – nie próbuj wnieść kalkulatora prostego na maturę z informatyki w Formule 2023. W komunikacie CKE nie ma go wymienionego, więc nie jest dozwolony podczas matury z informatyki.
Po drugie – podczas matury możesz korzystać z kalkulatora wbudowanego w Windows, w tym z trybu Programisty, do sprawdzenia własnych obliczeń. To narzędzie szczególnie przydaje się przy zadaniach z systemami liczbowymi i przy weryfikowaniu wyników działań w nietypowych systemach (binarnym, ósemkowym, szesnastkowym). Pamiętaj jednak, że na maturze mogą wystąpić również inne systemy liczbowe – jak czwórkowy, piątkowy, siódemkowy czy dziewiątkowy. Wtedy kalkulator systemowy okazuje się bezużyteczny, bo takich opcji w nim po prostu nie ma.
Po trzecie – kalkulator nie zastąpi Ci realizacji zadania. Jeśli zadanie wymaga, żeby pokazać rozwiązanie w arkuszu kalkulacyjnym, języku programowania lub bazie danych – tam właśnie musi się ono znaleźć. Kalkulator systemowy może pomóc Ci sprawdzić, czy wynik jest poprawny, ale nie jest częścią pracy egzaminacyjnej.
Alternatywa – obliczenia w języku programowania
Warto powiedzieć jeszcze o jednej rzeczy. Wszystko, co potrafi kalkulator wbudowany w Windows w trybie Programisty, możesz wykonać również w wybranym przez siebie języku programowania.
Przykładowy kod w Pythonie, który dodaje dwie liczby zapisane w systemie ósemkowym i wypisuje wynik również w tym systemie:
Analogicznie dla systemu binarnego:
I dla szesnastkowego:
A teraz coś, czego kalkulator systemowy już nie umie – obliczenia w systemie czwórkowym, gdyby pojawił się na maturze. Wczytujemy dwie liczby z wejścia jako napisy w systemie czwórkowym, dodajemy je, a wynik również wypisujemy w systemie czwórkowym. W Pythonie dodawanie odbywa się w układzie dziesiętnym, dlatego przed wypisaniem odpowiedzi w czwórkowej musimy jeszcze zamienić wynik dziesiętny z powrotem na zapis w systemie czwórkowym.
Podsumowując – mimo że kalkulator wbudowany jest dozwolony (otrzymaliśmy to potwierdzenie wprost od Centralnej Komisji Egzaminacyjnej), w wielu przypadkach język programowania pozwala zrobić dokładnie to samo, a nawet więcej. Kalkulator systemowy nie jest więc takim game changerem, jak mogłoby się wydawać – bo dla zadań z mniej standardowymi systemami liczbowymi i tak musisz sięgnąć po kod.
Ciekawostka – Formuła 2015 vs Formuła 2023
Na koniec mała refleksja porównawcza między obiema formułami matury z informatyki.
W Formule 2015, mimo że uczniowie mają wymagany kalkulator prosty na pierwszą część egzaminu, zadania z systemami liczbowymi muszą być wykonane praktycznie ręcznie. Kalkulator prosty nie daje możliwości konwersji między systemami liczbowymi – nie ma trybu programisty, nie ma zamiany dziesiętny ↔ binarny. Wszystko trzeba przeliczać samodzielnie, na kartce, korzystając z metody dzielenia przez podstawę.
W Formule 2023 sytuacja jest paradoksalnie wygodniejsza dla zdającego. Mimo że kalkulator prosty nie jest pomocą dopuszczoną, to przez cały egzamin masz dostęp do dwóch znacznie potężniejszych narzędzi – kalkulatora systemowego z trybem programisty oraz języka programowania. Oba pozwalają błyskawicznie zweryfikować wyniki działań w dowolnym systemie liczbowym.
Mając to na uwadze, można założyć, że na maturze z informatyki w maju 2026 roku z dużym prawdopodobieństwem znowu pojawi się zadanie z systemami liczbowymi. Być może w nowej formule, podobnej do tej z 2025 roku – z dodawaniem w słupku z lukami do uzupełnienia. Warto się na taki typ zadania przygotować, bo każdy punkt na maturze ma znaczenie, a ten konkretny jest stosunkowo prosty do zdobycia.
Podsumowanie
- Kalkulatora prostego nie wolno wnosić na maturę z informatyki w Formule 2023. Pozycja w komunikacie CKE dotyczy wyłącznie Formuły 2015.
- Kalkulator wbudowany w system Windows jest dozwolony podczas matury z informatyki – CKE potwierdziło to oficjalnie. Można go używać do sprawdzania własnych obliczeń.
- Kalkulator systemowy nie może być realizacją zadania praktycznego – jeśli treść wymaga rozwiązania w konkretnym programie lub języku, tam musi się ono znaleźć.
- Alternatywą jest wykonanie obliczeń w wybranym języku programowania – ta metoda jest niezależna od interpretacji przepisów.
Mam nadzieję, że ten artykuł rozwiał wszystkie wątpliwości w sprawie kalkulatora na maturze z informatyki. Jeśli masz dodatkowe pytania dotyczące procedur egzaminacyjnych – zachęcam do przesyłania ich nam. Systematycznie staramy się odpowiadać na różnego typu pytania uczniów dotyczące procedur egzaminacyjnych.
