Odwołanie od wyniku matury z informatyki - jak odzyskaliśmy 2 punkty z SQL-a

Zadanie wykonane poprawnie - a punktów brak

Krótko po ogłoszeniu wyników matury 2026 dostaliśmy wiadomość od jednego z uczniów. Sprawdził swój arkusz i był przekonany, że jedno z zadań z bazy danych zrobił poprawnie, a mimo to nie dostał za nie punktów. Zapytał, czy warto się odwoływać i czy pomożemy mu to ocenić.

Umówmy się od razu: odwołanie od wyniku matury nie jest automatem na dodatkowe punkty. Dlatego zamiast doradzać „w ciemno”, poprosiliśmy o arkusz i przeanalizowaliśmy go zadanie po zadaniu. Najciekawszy okazał się podpunkt 8.5 (zapytanie SQL) - tam uczeń miał rację i naszym zdaniem należał mu się komplet 2 punktów.

Poniżej pokazujemy, o co chodziło w zadaniu, jak uczeń je rozwiązał i dlaczego uznaliśmy jego rozwiązanie za w pełni poprawne. Całe zadanie 8 rozbijamy też krok po kroku w analizie arkusza - wyniki matury z informatyki 2026 z rozwiązaniami.

Zadanie 8: Sieć sklepów - o co chodziło

Podpunkt 8.5 rozwiązujesz w kontekście całego zadania 8. To klasyczna baza danych: dostajesz trzy pliki tekstowe - klienci.txt, transakcje.txt oraz opis_transakcji.txt - i importujesz je do osobnych tabel (Klienci, Transakcje, Opis_transakcji), a potem łączysz relacjami.

Na tych danych odpowiadasz na kolejne podpunkty (8.1-8.4) i zapisujesz wyniki w pliku wyniki8.txt. Ostatni podpunkt, 8.5, to inna bajka - to jedyne miejsce, w którym trzeba napisać zapytanie SQL.

Zadanie 8.5: zapytanie SQL i nowe tabele

W ostatnim podpunkcie doszły dwie nowe tabele - Produkty i Kategorie - a zadaniem było napisać zapytanie SQL zwracające produkty, które zostały zakupione, należą do kategorii spozywcze i mają w polu Opis frazę do ekspresu kolbowego.

Zapytanie łączy trzy tabele: Produkty (nazwa i opis), Kategorie (filtr na spozywcze) oraz Opis_transakcji (tylko produkty faktycznie kupione). W zasadach oceniania CKE do matury 2026 za zadanie 8.5 można zdobyć maksymalnie 2 punkty, rozłożone na dwa elementy:

• 1 pkt - wybór pól i połączenie tabel
• 1 pkt - warunki wyszukiwania

W kluczu podano też przykładowe, wzorowe zapytanie SQL:

To rozwiązanie zaczyna od Opis_transakcji, łączy tabele przez JOIN i filtruje kategorię oraz frazę w opisie - dokładnie tak, jak wymaga polecenie. Porównasz je za chwilę z zapytaniem ucznia.

Jak uczeń napisał to zapytanie

Uczeń podszedł do tego sprytnie i - co ważne - bezpiecznie. Zamiast pisać SQL „na kartce” i ryzykować literówkę w składni, wykorzystał Accessa jako generator zapytania:

1. stworzył i zaimportował do bazy dodatkowe tabele wymienione w zadaniu (Produkty i Kategorie) oraz dołączył je do tabel, które już miał;
2. w widoku projektu kwerendy dobrał odpowiednie pola, utworzył relacje i wpisał kryteria (kategoria i fraza w opisie);
3. uruchomił kwerendę, żeby sprawdzić, czy zwraca sensowny wynik;
4. przełączył się na widok SQL i przepisał gotowe zapytanie, które Access wygenerował za niego.

Dzięki temu w arkuszu wylądowało czyste, działające zapytanie - bez ryzyka, że przy ręcznym pisaniu pomyli nawias albo nazwę pola. Oto co mu się „ukazało” i co oddał:

Na pierwszy rzut oka wygląda inaczej niż wzorowe rozwiązanie z klucza CKE - jest w nim tabela Transakcje, są LEFT JOIN i DISTINCT. I właśnie te trzy różnice sprawiły zapewne, że sprawdzający nie przyznał punktów. Problem w tym, że żaden z nich nie zmienia wyniku zapytania - i to był rdzeń naszej argumentacji w odwołaniu.

Dlaczego to rozwiązanie zasługiwało na komplet punktów

W zasadach oceniania CKE jeden punkt przyznaje się za wybór pól i połączenie tabel, a drugi za warunki wyszukiwania. Rozbiliśmy rozwiązanie ucznia dokładnie na te dwa wymagania i porównaliśmy je z wzorcowym zapytaniem z klucza.

Wybór pól i połączenie tabel (1 pkt)

W klauzuli SELECT znajdują się dokładnie te same pola co w kluczu - IdProduktu i Nazwa. Trzy odstępstwa, które mogły zaniepokoić sprawdzającego, po kolei:

• DISTINCT. Polecenie nie rozstrzyga, czy w wyniku mają być duplikaty, więc jego dodanie nie jest błędem. Co ważne, DISTINCT nie usunie żadnego produktu, który powinien znaleźć się w wyniku - scali jedynie wiersze dotyczące tego samego produktu, powstałe przez wielokrotne zakupy i przez zbędne złączenie z Transakcje.
• Zbędna tabela Transakcje. Rzeczywiście nie jest potrzebna do uzyskania wyniku, ale została połączona poprawnymi kluczami i nie wpływa negatywnie na zbiór wynikowy. Jej jedyny efekt to potencjalne duplikaty, które i tak neutralizuje DISTINCT.
• LEFT JOIN zamiast INNER JOIN. W tym zadaniu to w praktyce żadna różnica: warunki w klauzuli WHERE i tak odrzucają wiersze z wartościami NULL, więc końcowy wynik jest identyczny jak przy zwykłym INNER JOIN.

Skoro żadna z tych rozbieżności nie zmienia finalnego zestawu zwracanych produktów, punkt za wybór pól i połączenie tabel powinien zostać przyznany.

Warunki wyszukiwania (1 pkt)

Tu nie ma nawet o czym dyskutować. Zawartość klauzuli WHERE jest zgodna z kluczem - te same warunki na kategorię i na frazę w opisie produktu, zapisane w poprawnej składni. Symbol * jako znak wieloznaczny jest dopuszczalny (to składnia Accessa; równoważnie działa % z MySQL). Ten punkt nie budzi żadnych wątpliwości.

Sedno odwołania

Cała argumentacja sprowadza się do jednego zdania: wszystkie odstępstwa od klucza (zbędna tabela, LEFT JOIN zamiast INNER JOIN, DISTINCT) są neutralne dla wyniku końcowego, a oba wymagania z klucza - dobór pól i złączeń oraz warunki wyszukiwania - są spełnione poprawnie. To znaczy, że uczniowi należał się komplet 2 punktów.

Efekt: 2 punkty z powrotem na koncie

Uczeń złożył odwołanie z tą argumentacją - i już następnego dnia dostaliśmy od niego wiadomość, że punkty zostały przyznane. Dwa punkty za zadanie 8.5, czyli dodatkowe 4% wyniku z całego egzaminu, wpadły na jego konto.

Bardzo się cieszymy, że mogliśmy pomóc - i że w tym przypadku było o co walczyć. To dobra ilustracja tego, że warto najpierw spokojnie przeanalizować pracę, a dopiero potem decydować o odwołaniu - i robić to tam, gdzie faktycznie widać realny argument.

Jak samemu podejść do odwołania od wyniku matury

Po maturze cała procedura idzie przez ZIU (Zintegrowany Interfejs Użytkownika) na ziu.gov.pl. Kolejność jest prosta:

1. Wniosek o wgląd - po ogłoszeniu wyników składasz w ZIU prośbę o wgląd do sprawdzonej pracy i oglądasz oceniony arkusz (w tym pliki z folderu PESEL, jeśli dotyczy).
2. Odwołanie od zadań - jeśli po wglądzie widzisz błąd w punktacji konkretnego podpunktu, masz 2 dni na złożenie odwołania od tego zadania, także w ZIU.

Terminy liczą się od wglądu, więc nie odkładaj decyzji na później. W naszym przypadku uczeń złożył odwołanie od zadania 8.5 zaraz po analizie pracy - i następnego dnia punkty wróciły na konto.

Niezależnie od procedury liczy się to, jak zbudujesz argument. Z naszej historii płynie kilka konkretnych wskazówek:

• Oprzyj się na kluczu oceniania. Nazwij wprost, za co przyznaje się punkty (np. „1 pkt za złączenie tabel, 1 pkt za warunki”), i pokaż, że Twoje rozwiązanie spełnia każde z tych wymagań.
• Udowodnij, że odstępstwa są neutralne. Jeśli Twój kod różni się od wzorca, wykaż, że różnice nie zmieniają wyniku (jak DISTINCT czy LEFT JOIN w tym zadaniu).
• Odwołuj się tylko tam, gdzie masz argument. Jeśli nie potrafisz wskazać konkretnego błędu w punktacji, lepiej nie tracić czasu - odwołanie działa wtedy, gdy stoi za nim rzeczowe uzasadnienie.

Co z tej historii wynika dla Ciebie

Punkty na maturze z informatyki potrafią zależeć od detalu w zapytaniu - i czasem sprawdzający interpretuje ten detal na Twoją niekorzyść. Jeśli rozumiesz, dlaczego Twoje rozwiązanie działa, masz realną szansę odzyskać punkty po odwołaniu.

Najlepszą polisą jest jednak dobre przygotowanie samego zadania. Cały obszar baz danych - Access, SQL, złączenia i typowe pułapki - omawiamy w artykule bazy danych na maturze z informatyki. O tym, na co patrzy osoba sprawdzająca, piszemy w oddawaniu zadań okiem egzaminatora, a jak technicznie ułożyć i nazwać pliki - w artykule jak poprawnie oddawać zadania na maturze z informatyki. Pełną analizę tegorocznego arkusza znajdziesz we wpisie wyniki matury z informatyki 2026.